
局米旁大师教言集MP202莲花生大师所着窍诀见鬘疏宝藏
13-2-1a
莲花生大师所着窍诀见鬘疏宝藏
序分
སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མན་ངག་ལྟ་བའི་ཕྲེང་བའི་མཆན་འགྲེལ་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
13-2-1b
ན་མོ་གུ་རུ་པདྨ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཛོད་འཛིན་པ། །ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་པོ། །ཨོ་རྒྱན་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་སྐྱོངས། །འདིར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་བསྩལ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྩོད་པ་དང་བྲལ་བ་མན་ངག་ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་ཉིད་འཆད་པ་ལ་གསུམ། ཀླད་ཀྱི་དོན། གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་བསྟན་པ་དང་། མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་རྒྱུད་དང་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག །ཕྱོགས་རྟོགས་ཡང་དག་ཉིད་མ་རྟོགས། །འདུལ་བ་དགོངས་པ་གསང་བ་དང་། །རང་བཞིན་གསང་བའི་དོན་རྣམས་ནི། །ཡི་གེ་སྒྲས་བཏགས་མིང་ཚོགས་ལ། །བརྟེན་པའི་ཚིག་གིས་རབ་
13-2-2a
མཚོན་ཏེ། །ཁོང་ནས་གབ་སྦས་དོན་འབྱིན་པ། །སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ལ་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ཟག་གི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར། །མ་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕྱལ་པ་དང་རྒྱང་འཕེན་གཉིས། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཕྱི་རོལ་མུར་རྟུག་པ་དང་མུ་སྟེགས་གཉིས། ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་གཉིས། ཡང་དག་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས། འདུལ་བ་བྱ་བའི་རྒྱུད། དགོངས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད། གསང་བ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་སྔགས་ནང་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས། རང་བཞིན་གསང་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མ་འདས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་། བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་སྔགས་ཕྱི་པ་གསུམ་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་རྫོགས་ཆེན་ཏེ་ནང་པ་གསུམ་བཅས་
13-2-2b
རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ། ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ལ་སྩོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའང་སྟོན་པའི། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་གཞུང་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལས་ཅན་རྒྱལ་འབངས་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཀྱིས་བརྗེད་པར་དོགས་པའི་འཇིགས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་བསྐྱུད་བྱང་དུ་གུ་རུ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་སྟེ་དོན་དང་མཐུན་པར་མཚན་བཏགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཅོམས་ཤིང་རྒྱུ་འབྲས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་པ་ཐུགས་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པའི་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བས་འཇམ་ཞིང་དོན་གཉིས་ཀྱི་འབྱོར་པའི་དཔལ་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་ཡི་ཚུལ་ཅན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་སྒོ་བསྟུན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་དང་། གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྤྲོས་མཚན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་ཅིང་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པའམ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་སྒོ་མཐུན་པར་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་མཛད་པའོ། །
正文
གཉིས་པ་ལ། ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས།
见差别
དང་པོ་ལའང་། ཕྱི་རོལ་པ་དང་། ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་པ་གཉིས།
说外道见
དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཇིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སམ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་རིས་ན། ནང་ཕུང་ལྔའི་རྒྱུན་བློས་མ་ཕྱེ་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལས་གོལ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
13-2-3a
གི་ཤེས་རབ་དང་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་དེ་ལོག་རྟོག་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

莲花生大师所着窍诀见鬘疏宝藏
序分
莲师大师所作窍诀见鬘注释宝藏
13-2-1a
莲花生大师所着窍诀见鬘疏宝藏
13-2-1b
顶礼上师莲花妙吉祥！
吉祥佛陀莲花生，
遍知智慧藏持者，
种种乘法之宣说，
乌金三时遍知护。
此处，由大阿阇黎莲花生面前所赐的论著《无诤窍诀见鬘》解释分三：前言部分、正文部分和结尾部分。
第一部分又分二：标题说明和礼敬赞颂。
首先，关于标题，如《一切法本来圆满大圆满自然成就之理》所示，此乃《一切经续共同精华秘密心要》中所言："未悟者及邪解者，部分了悟未真悟，调伏密意秘密及，自性秘密诸义理，依靠文字声假立，名词积聚之言辞，显示从中抉隐义，安住导师金刚心。"
如是，随顺众生根机次第：
未悟者，世间凡庸者及断见者二种；
邪解者，外道顺世派及外道二种；
部分了悟者，声闻与独觉二种；
未真悟者，安住波罗蜜多道之菩萨；
调伏事业续；
密意瑜伽续；
秘密大瑜伽道，内续部生圆二种；
自性秘密大圆满道。
13-2-2a
即出世间与世间的见解，特别是声闻、独觉、菩萨三乘，以及事续、行续、瑜伽续外三续，生起次第、圆满次第、大圆满内三部，总共九乘解脱道等，及其果位。
13-2-2b
将这一切不同种类的殊胜内容简略汇集成文，为消除早期具缘王臣二十五人等忘失教言的恐惧，上师亲自编撰为纲要，并依义立名。
第二，礼敬部分：顶礼断除二障及习气，具足因果波罗蜜六种功德，超越有寂二边，意性远离戏论刺痛而柔和，具足二利圆满吉祥的文殊童子形相，顺应因乘显教的智慧本尊；以及金刚空性实相，任何戏论相不能分裂，悲心无碍，示现为法音本性的秘密主。如是以果乘密续方式，向殊胜本尊致敬。
正文
第二分二：见解差别与行持差别的解释。
见差别
第一又分二：外道与内教徒的见解解说。
说外道见
首先，分示说二部分。第一，在具有毁灭法性的世间界或外器世界中，内五蕴相续仅由分别心安立为有情或补特伽罗，由无明相应而背离真实义理，以颠倒智慧和信解差别，存在无量见解，因邪解无边故。


 །འོན་ཀྱང་དེའི་མདོ་རྣམ་པ་བཞིར་འདུས་ཏེ་དེ་ལ་རྣམ་པའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་འདྲ་བ་སྣང་བ་གྲངས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་གྲངས་ཉིད་བཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་དང་ཐེག་པ་མེད་པས་སམ། དོན་ལ་ཞེ་འདོད་ཀྱི་གཏད་སོ་མེད་པས་ཕྱལ་བ་དང་བསམ་སྦྱོར་གྱི་སྟེང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་རྩིས་མི་འཇོག་པར་རྒྱང་རིང་དུ་འཕེན་པ་ལྟར་བྱེད་པས་ན་རྒྱང་འཕེན་ནམ་ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ཇི་ཙམ་ཞེས་ཚེ་འདིར་སྣང་རྒྱང་རྒྱང་ངམ་བྲེང་བྲེང་པོའི་ངོར་ཕན་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ལས་དོན་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་ན་རྒྱང་ཕན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པའི་ལམ་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་མུ་ལ་སྟེགས་བཅས་ཤིང་རྟེན་པ་སྐད་དུ་འཆད་པས་མུ་སྟེགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱང་ཕན་ཞེས་པ་སྒྲ་མ་འདོམ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་པ་མིན་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཐུན་མོང་ལ་འཇུག་སྟེ། མྱང་འདས་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཞེའམ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ལྟར་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདིར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞི་འདོམ་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱིའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པར་སྦྱར་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ལྟ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་རྒྱན་འཕེན་ཞེས་ཕུར་བུའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་ལོག་རྟོག་སྟེ། མུར་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་དང་ཕྱལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་འདྲ་ཡང་། འདི་ལ་ཚེ་འདིའི་དོན་ལ་འཇུག་
13-2-3b
པའི་བློ་གྲོས་ཅུང་གསལ། ཅིག་ཤོས་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ནི་བདེ་འགྲོ་ཕལ་ཆེ་བའོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཕན་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྐབས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕུར་བུ་པ་སོགས་ལ་བཟུང་ན་གཞུང་གི་དགོངས་པ་མ་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ན་སེནྡྷ་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཚིག་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་འཆད་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་མུར་ཐུག་ཀྱང་འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུང་ངའི་བསྟན་པ་ནི་མུ་ཐུག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ངའི་དགེ་སློང་ང་དང་འདྲ་བས་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཕྱི་རོལ་པ་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཀྱང་རྟག་ཆད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་པ་སྤྱི་ལ་འཇུག་ཀྱང་། འདིར་དེ་གཉིས་རིམ་པ་ལྟར་ཆད་པ་དང་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་པ་སྤྱི་མིང་དུ་སྦྱར་བར་བྱས་ན་སྒྲ་དོན་ལེགས་པར་འཕྲོད་ཅིང་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ལམ་གྱི་གཞི་མདོར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་གནས་པ་ལ། ལ་ལས་གཞི་ནས་མ་མཐོང་། ཁ་ཅིག་གིས་འཆིང་བུར་མཐོང་། ཁ་ཅིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་ཕལ་པར་མཐོང་། ཁ་ཅིག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ན། གཞི་ནས་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་། མཐོང་སྟངས་ཀྱི་མདོ་རིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་རྒྱང་ཕྱལ་གཉིས་ཡང་དག་པའི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ལ། དེ་དག་ནི་ངན་སོང་གསུམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་རང་གར་བླུན་པ་ཕྱུགས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ལྟ་བའི་དམའ་
13-2-4a
ཤོས་ཏེ་དེ་ལས་དམན་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བར་མི་རུང་སྙམ་ན་མ་རིག་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐབས་སུ་སྤང་བྱར་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་དུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཕལ་མོ་ཆེ་དེ་དག །དངོས་པོ་ལ་ཞེན་ཅིང་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཞན་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པའི་ལྟ་བའི་འཐིབ་པོས་ནོན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

然而，这些归纳为四种类型，其中"类型"(རྣམ་པ)一词可用于因、特征、相似、显现、数量、条件等，此处应取"数量"义。这些包括：无宗派与无乘者，或对真理没有执著目标者称为"散乱者"(ཕྱལ་བ)；在思想和行为上不重视来世，如同远远抛掷一般行事，故称"远抛者"(རྒྱང་འཕེན)；或者称为"现世利益者"(རྒྱང་ཕན)，意为仅在此生追求眼前短暂利益而无大义；以及在流向涅槃大海的道路水流边缘立足安住者，故称"边际立足者"(མུ་སྟེགས)。
关于"རྒྱང་ཕན"(现世利益者)一词，若不特别限定，泛指所有非佛教外道。如《涅槃经》中说："依照世尊之见解"或"依照世间现世利益者之见解"等。在此讨论四种见解的情况下，是以通称指代特定类别，将所述见解归为一类。又"远抛者"(རྒྱན་འཕེན)指随从富卢那传统的断见者属于邪解，而非如"边际者"，此属于不解者。这与"散乱者"二者虽然都未详细分析因果事物，但前者对今生事务的智慧稍明，后者则不明，这就是差别所在，后者多属善趣众生。
因此，"世间利益者"(འཇིག་རྟེན་འདིར་ཕན)一词需根据上下文理解，若完全执著于富卢那等，则不懂文本意旨。故如"སེནྡྷ་པ"(辛达婆)一词一样，文句需依据具体语境理解，这是解释一切论著不可或缺的。
同样，关于"边际者"(མུར་ཐུག)，《迦叶请问经》中说："迦叶，我的教法不能被九十六种边际者所毁，而是会被与我相似的比丘所毁。"此泛指一切外道。虽然"མུ་སྟེགས"也泛指主张常断的外道，但在此文中，将这两者分别用作指代主张断见和常见的外道的通称，这样词义明确且符合本文意旨。
比如在道路中央有一颗宝贵珍宝，有人完全未见，有人视为绳结，有人视为普通珠宝，有人如实见到。那些完全未见者，虽其见解方式各异，却如同现世利益者和散乱者二者一样，因未悟真实究竟实相而归为一类。这些人主要为三恶趣众生，连思考前后世轮回都不会的愚昧者，如同畜生一般。
这是最低层次的见解，无有比此更低者。若问既然他们未入道，何以称为见解？虽由无明相应之心未能了悟见解，但在抉择见解时，需知此为应断除者。大多数众生虽然执著实物并住于萨迦耶见，但由于想蕴与智慧方面薄弱，执著因果诸法为相，未能分辨差别，为见解之迷糊所覆，故称如是。


 །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཕྱལ་རྒྱང་གཉིས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཕྱལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་གང་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འདི་དག་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དག་ཏུ་ཡང་མ་རྟོགས་ཏེ་རང་གར་གནས་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །རྒྱང་འཕེན་ནམ་རྒྱང་ཕན་པ་ནི། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དག་ཏུ་མ་རྟོགས་ཤིང་ཚེ་གཅིག་ལ་བཙན་ཕྱུགས་དང་མཐུ་སྟོབས་སྒྲུབ་པ་ཡི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྒོར་མ་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་པས་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་འཚོ་རྩིས་དང་སྲིད་སྐྱོང་དཔྱད་སོགས་དང་། གར་ཤིའི་ངན་སྔགས་དང་མོ་བོན་འདྲེ་མནན་ས་བདག་མཆོད་པ་གཡང་ལེན་སོགས་རང་ངམ་གཞན་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་བརྟེན་པའོ། །གཉིས་པ་མུར་ཐུག་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པ་ནི། མུར་ཐུག་པ་ནི། ལྟ་ཡུལ་
13-2-4b
ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚེ་གཅིག་ལ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་མ་འཕང་བར་སྤང་ལ་ཤྭ་མོ་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བུར་བཞིན་གློ་བུར་དུ་སྐྱེས་ལ་མཐའ་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟར་ཆད་པར་བལྟ་བའོ། །མུ་སྟེགས་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པའི་བདག་ནི་རྟག་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལའང་རང་བཞིན་རྒྱུར་ལྟ་བས། རང་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོར་ཆོས་ཀུན་གྱུར་པས་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་པས་བདག་གཅིག་པུ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པར་བལྟ་བས་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ན་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུའམ་གྲུབ་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་གདོད་ནས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་གདོད་ནས་གྲུབ་པ། རྟག་པ་དེས། གཡོ་མི་གཡོའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དབང་ཕྱུག་མཉེས་པའི་སླད་དུ་སྲོག་ཆགས་དུ་མའི་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་བྱེད་ལ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་རྟག་ལ་སྤྲུལ་པ་མི་རྟག་ཅེས་འདོད་པའོ། །འདིས་མི་དགེའི་ལས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སྒྲུབ་པས་སམ། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་ཡོད་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ་ཞེས། 
13-2-5a
འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་རྟག་པ་མཐེ་བོང་ཙམ་སོགས་རྫ་བཅག་བྱེའུ་འཕུར་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། བདག་རྟག་པ་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། དེས་བྱས་འབྲས་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མི་རྟག་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཐེབས་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་སྟེ་དེས་ཕུང་པོ་གཞན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཕྱི་རོལ་བའི་འདོད་པའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་འདུའོ། །གོང་བསྟན་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བའི་སྐབས་འདིར་ནི་ལྟ་བ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། ལམ་དང་འབྲས་བུ་མ་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་པར་དགོངས་པར་ཟད་དོ།

 །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཕྱལ་རྒྱང་གཉིས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཕྱལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་གང་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འདི་དག་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དག་ཏུ་ཡང་མ་རྟོགས་ཏེ་རང་གར་གནས་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །རྒྱང་འཕེན་ནམ་རྒྱང་ཕན་པ་ནི། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དག་ཏུ་མ་རྟོགས་ཤིང་ཚེ་གཅིག་ལ་བཙན་ཕྱུགས་དང་མཐུ་སྟོབས་སྒྲུབ་པ་ཡི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྒོར་མ་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་པས་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་འཚོ་རྩིས་དང་སྲིད་སྐྱོང་དཔྱད་སོགས་དང་། གར་ཤིའི་ངན་སྔགས་དང་མོ་བོན་འདྲེ་མནན་ས་བདག་མཆོད་པ་གཡང་ལེན་སོགས་རང་ངམ་གཞན་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་བརྟེན་པའོ། །གཉིས་པ་མུར་ཐུག་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པ་ནི། མུར་ཐུག་པ་ནི། ལྟ་ཡུལ་
13-2-4b
ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚེ་གཅིག་ལ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་མ་འཕང་བར་སྤང་ལ་ཤྭ་མོ་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བུར་བཞིན་གློ་བུར་དུ་སྐྱེས་ལ་མཐའ་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟར་ཆད་པར་བལྟ་བའོ། །མུ་སྟེགས་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པའི་བདག་ནི་རྟག་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལའང་རང་བཞིན་རྒྱུར་ལྟ་བས། རང་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོར་ཆོས་ཀུན་གྱུར་པས་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་པས་བདག་གཅིག་པུ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པར་བལྟ་བས་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ན་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུའམ་གྲུབ་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་གདོད་ནས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་གདོད་ནས་གྲུབ་པ། རྟག་པ་དེས། གཡོ་མི་གཡོའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དབང་ཕྱུག་མཉེས་པའི་སླད་དུ་སྲོག་ཆགས་དུ་མའི་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་བྱེད་ལ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་རྟག་ལ་སྤྲུལ་པ་མི་རྟག་ཅེས་འདོད་པའོ། །འདིས་མི་དགེའི་ལས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སྒྲུབ་པས་སམ། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་ཡོད་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ་ཞེས། 
13-2-5a
འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་རྟག་པ་མཐེ་བོང་ཙམ་སོགས་རྫ་བཅག་བྱེའུ་འཕུར་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། བདག་རྟག་པ་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། དེས་བྱས་འབྲས་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མི་རྟག་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཐེབས་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་སྟེ་དེས་ཕུང་པོ་གཞན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཕྱི་རོལ་བའི་འདོད་པའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་འདུའོ། །གོང་བསྟན་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བའི་སྐབས་འདིར་ནི་ལྟ་བ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། ལམ་དང་འབྲས་བུ་མ་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་པར་དགོངས་པར་ཟད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您要求的简体中文直译：
对于第二点有两个部分。首先解释"扯谎"和"远抛"两者：
所谓"扯谎"是什么呢？就是对于这些一切外内诸法，无论是产生的因和所生的果，都不了解其存在或不存在，而是随意安立。这些人与对因果完全迷惑的无明相应。
至于"远抛"或"远帆"，则是对前后世的存在或不存在未曾了解，仅专注于今生中追求权力、财富和力量的各种方法。这些都不是解脱之门，而是世间所说的，即完成世间事务如占卜、政务、医术等，以及死亡诅咒、卜卦、镇压鬼神、祭祀地神、招福等，无论是自己做还是让他人做，都依赖于世间的密语。
第二，解释"穆图"和"外道"的宗义：
"穆图派"认为，在所有认知对象和所知法中都没有因果。他们认为今生中所生的一切法不是由前世业力所引发，而是像野草和水泡一样突然产生，最终如火焰熄灭般断灭。
"外道派"则在没有因果实法的情况下，妄执有一个常恒的"我"，这又分为几种见解：
一种视"自性"为因，认为自性无因无缘，万法皆为其本性，自性相貌无差别，执持一个完整的"我"。认为显现的事物本来就存在，没有能产生它们的其他因，这是"无因有果见"。若问没有依赖因，果如何建立？答：存在本身就是果或成就，如说"虚空本来就存在"，这是单一所缘。
另一种是"因果颠倒见"，即认为有一个本来存在、常恒的"自在天"主宰并变化一切动静事物。为取悦自在天而进行多种生灵祭祀等。这具有两种所缘：认为自在天常恒而其变化无常。由于这种观点认为通过不善业可达善趣，或常因能生无常果，故称为因果颠倒。
还有"有因无果见"，这视"作者"为因，认为有一个如拇指大小的常恒之我，如同打破陶罐后飞鸟飞走般。这具有三种所缘：认为常恒之我仅作为因执行作用；其所作之果即蕴体是无常变化的；此果仅是一次性果报，不能生起其他蕴体，故断绝相续。
上述两种常断见包含了外道所有常断见的形式。以上四种都是与智慧相违，与无明相应的见解。
在这里讲述世间见解时，仅仅阐述了见解本身，而没有讲述道和果，这是因为认为没有必要而已。


 །
说此诸法见解
གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说
དང་པོ་ནི། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལའང་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱི་དང་ཀུན་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་སྟོན་ཅིང་དེ་ལ་སྤང་བླང་དུ་སྟོན་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཀུན་བྱང་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མི་ཕྱེད་པར་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པའོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་གཉིས།
正理乘
དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་སྐལ་པ་དང་མོས་པ་དབང་པོའི་བྱེ་
13-2-5b
བྲག་གིས་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་མ་ཞེན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་གདམས་ངག་གཞན་ལས་ཉན་ཅིང་གཞན་ལ་ཐོས་པར་བྱེད་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མའི་དུས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་འབྲས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་པ་བརྟན་པའམ་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། ཉན་ཐོས། རང་རྒྱལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རང་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅད་པ་ལྟར་མོས་པས་ངེས་པའོ། །འདིར་ལྟ་སྒོམ་འབྲས་བུ་གསུམ་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པས་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་སྐུར་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པ་ཡེ་མེད་པའམ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཆད་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པ་ལ་སྩོགས་པའི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བ་ཡི་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་མེད་དེ། སྣང་གཞི་ཐག་པ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་བེམ་པོ་ནི་རགས་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ནི་དོན་དམ་པར་རམ་བདེན་པར་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་། འདི་ལ་བྱེ་སྨྲ་དང་མདོ་སྡེ་པ་གཉིས་པོ་སྔ་མས་
13-2-6a
འདུས་མ་བྱས་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། ཕྱི་མས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་གཏན་མེད་དུ་འདོད་པ་སོགས་ནང་ཅུང་མི་མཐུན་ཞིང་བྱེ་སྨྲ་ལའང་སོ་སོའི་འདོད་པ་ཕྲ་མོ་མི་མཐུན་པ་མང་ཡང་། དོན་དུ་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པ་འདྲ་བས་གཅིག་ཏུ་བཞག་གོ། བསྒོམ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྡུག་ཀུན་འགོག་ལམ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པས་བདེན་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའམ་འཕགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཀྱང་ངོ་། །བདེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཚུལ་ཅན་དུ་གོམས་པ་དང་། ནམ་ཞིག་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ས་དགུའི་ཉོན་མོངས་པ་སྒོམ་སྤང་རྣམས་རིམ་པར་སྤང་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཉོན་དགུའི་རྣམ་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལས་གྲོལ་བ་རྒྱུན་ཞུགས། དྲུག་པ་སྤང་པ་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་། དགུ་པ་སྤང་པ་ཕྱིར་མི་འོང་། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤང་བ་དགྲ་བཅོམ་སྟེ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
说此诸法见解
第二分为略说和广说两部分。
略说：
无漏道和与之相关的出世间道若分类，有两种：一种是分别阐明诸法的自相、共相和杂染、清净的特征，不相混杂，并对此指示应舍应取的特征乘；另一种是阐明杂染和清净二者本质不可分离，不可分开为身语意坛城的金刚乘。
广说：
第二部分分为特征乘和密咒乘两种体系。
正理乘：
关于第一种也分两部分。略说：特征乘也因根据根器、意向和能力的不同，以及对该特征执着与否的差别，分为三种：自己从他人处听闻教授并向他人传播闻法的声闻乘；在最后一世依靠自己领悟四谛果的独觉乘；为求菩提而发坚定之心，或者缘于菩提和众生的菩萨乘。
第二部分分为声闻、独觉和菩萨三乘的解释。
首先，为获得声闻果位而步入自道之乘的诸位补特伽罗的见解是宗义，即以智慧决断后以信解确定。在此宣说见、修、果三种。
其中，见解是：对于蕴、处、界所摄的一切法，外道等将不存在的妄执为常有，或对存在的否认为无有，这种分别念完全不存在，或断见认为彻底不存在，常见等执为有，如同将绳子误认为蛇一样是不存在的。其所显现的基础，如同绳子一样的蕴、处、界等的本性，外在的色等无情物是由粗显的因——四大种所组成的极微尘，内在的刹那识则被视为胜义或真实存在。在这方面，有部和经部两派中，前者认为无为法是常有的，后者则如同石女儿一样认为完全不存在等，内部有些不一致，而且有部内部也有许多微细的不同观点，但实际上都是承认微尘和刹那念头真实存在，所以归为一类。
修行是禅定的次第和修习苦、集、灭、道四圣谛。这四谛之所以称为谛，是因为它们是如实的本性，没有错谬，且为圣者所证悟或具有圣者的本性。
修习这些谛是缘于三界的四谛，以十六行相的方式熟习，当生起十六刹那智忍性质的智慧时，即证得见道。之后逐渐断除三界九地的修所断烦恼。其中，从欲界九烦恼的第三、第四以上解脱者为预流果；断除第六者为一来果；断除第九者为不还果；断除有顶一切烦恼者为阿罗汉果。这样成就四种果位。


 །གཉིས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་སྒྲོ་དང་སྐུར་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པའི་བདག་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉན་ཐོས་དང་མཐུན་ཞིང་། དེ་ལས་
13-2-6b
ཁྱད་པར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཏེ་མདོར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་དེ་གོམས་པས་ནམ་ཞིག་སྲིད་པ་ཐ་མར་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ནའང་ཉན་ཐོས་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མི་ལྟོས་པར། ཇི་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚུལ། སྔོན་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་སོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟེན་ཅིང་སྦྱངས་པ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བདེན་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བདུན་སྡུག་བདེན་ཉོན་མོངས་གསུམ་དང་ལས་གཉིས་ཀུན་འབྱུང་། ཀུན་ཉོན་དེ་དག་བྲལ་བ་འགོག་བདེན། དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་ལམ་མོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རེ་རེ་ལའང་བཞི་བཞི་ལྡན་ཏེ། དེ་དག་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་སྡུག་བདེན། དེ་དག་གཅིག་རྐྱེན་གཅིག་གིས་འགྲུབ་པ་ཀུན་འབྱུང་། གཅིག་འགག་པས་གཅིག་འགོག་པ་འགོག་བདེན། དེ་དག་འགོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒོམ་པ་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཀྱང་། ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བས། །ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས། སྟན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་སྐྱེས་ནས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངག་ཤིན་ཏུ་
13-2-7a
འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཀྱང་། བརྗོད་དུ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་འཇུག་སྟེ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མ་སྤངས་བས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཀུན་གྱི་ལམ་ཐུན་མོང་སྟེ། ཉན་ཐོས་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱི་རོལ་པས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སེལ། རང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་ལས་ཟབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་དེ་བས་ཀྱང་ཟབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་བདག་ཏུ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས། དབུ་མ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་བསྟན་ནས། འབྲས་བུ་ནི། ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཞེས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་སྨོས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ནི་གསང་སྔགས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པས་སྔགས་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཀ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གཅིག་ཀྱང་། ལམ་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་མྱང་འདས་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ནི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་དམ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྒྲ་དོན་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་སམ་ཐོབ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དམ་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་
13-2-7b
བརྗོད་དེ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་ཆད་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་དམ་དང་། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ།

以下是完整的简体中文直译：
第二，获得独觉果位无为法性质的道乘中的行者们的见解是：对于一切法，如同声闻乘一样认为不存在外道等所增益和诽谤的遍计所执常我和断我等。特别不同的是，在五蕴中，他们了解色蕴的处和界，即十种有色界和法界的一部分无表色，简言之，了解属于色蕴的诸法无我，通过修习这一点，当最终获得自证菩提果位时，不同于声闻乘，他们不依赖善知识。
关于其修行方式，由于过去在白净见地等阶段亲近佛陀并修习熏习的力量，他们了解四谛本性的十二缘起支的意义。其中，七种苦是苦谛，三种烦恼和两种业是集谛，远离这些烦恼是灭谛，通达并修习引向灭谛之道的缘起意义是道谛。
或者，每一个十二缘起支都具有四个方面：获得它们自身本性是苦谛；一个因缘成就另一个是集谛；一个灭则另一个灭是灭谛；为了灭除它们而如实修习是道谛。这样，缘于四谛的十六刹那智慧也在每一支中生起，总共一百九十二刹那智慧在一座中生起，从而获得自证菩提果位。
通过这样的方式，他们了解如幻的深奥法性义理。虽然安住于不可言说的极寂静三摩地中，但"不可言说"的想法仍然存在，因为没有断除能取的分别念。
缘起是一切道的共同之处：声闻乘执着于因果特征，消除外道对因果的邪见；独觉乘更深入地了解，认识到因果的本质不是为了能取对象而存在；瑜伽行派更加深入地了解，认识到因果事物也不是作为能取的我而存在；中观派则了解因果实体也不是作为自证本性而存在，从而息灭一切戏论。
如此阐明修道方式后，其果位是：获得群居行和如独角兽般的自证菩提果位。
第三，所谓"菩萨乘"是从因的角度而言，因为其果位与密咒无差别，所以密咒和波罗蜜多两者同为大乘，但由于道的不同而区分。进入这一特征乘的行者们的见解是：一切杂染的轮回及其因果，以及清净法涅槃及其因果，在胜义中都没有真实性的建立。
胜义的本性是离戏论的，称为"胜义"是因为它是殊胜智慧的对象，或者因为在所获得的对象中最为殊胜。这可分为两种：部分断除戏论的"名言胜义"和完全息灭一切戏论的"非名言胜义"。


 །ཀུན་རྫོབ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པས་སམ་གློ་བུར་འཁྲུལ་པའི་བློས་བརྫབས་ཤིང་བརྟགས་ཏེ་རྣམ་པར་བཞག་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། དབྱེ་ན་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཡོད། ཀུན་རྫོབ་དེའི་དབང་དུ་བདེན་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་སྣང་སྟེ། འདིར་ཙམ་སྒྲས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་གཅོད་དོ། །སྣང་ཙམ་པོ་དེའི་ངོར་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་ཅེས་སྐུར་པ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་མ་དག་སོགས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་དེ་རང་གཞལ་བྱེད་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མའི་ངོར་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ངོར་ངེས་པར་བྱ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་དམ་པར་གྱུར་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། དེས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་བཅུ་ལ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་རབ་ལས་འདས་ཏེ་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ལ་བྱ་སྟེ་འདི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་དང་། འདིར་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ་ལམ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་
13-2-8a
གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ས་བཅུ་པོ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་མཐར་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཉན་རང་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །
安立密乘
གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དེ་ལའང་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཕྱིའི་གཙང་སྦྲ་དང་དཀའ་ཐུབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཕྱིའི་བྱ་བ་དང་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཀས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཕྱིའི་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་ཀྱང་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབའ་ཞིག་གིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། བྱ་རྒྱུད། སྤྱོད་རྒྱུད། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྒོམ་ཞིང་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དེ་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་གསུམ་ནི། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་པར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་སྒྲུབ་
13-2-8b
པའི་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕུང་ལྔའི་དོན་བློས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་ཙམ་ནི་བདག་ཡིན་ལ། དེའི་དེ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་སྒོ་བསྟུན་ན། མུ་སྟེགས་པས་བརྟགས་པའི་བདག་དང་བདག་གི་དང་རྟག་ཆད་སོགས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་སྟོང་པ། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་མེད་པར་སྐུར་བ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་པ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རང་རིག་པ་ཙམ་མེད་པར་སྐུར་པ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ཙམ་མོ། །དབུ་མ་པས་ནི། སེམས་ཙམ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྟགས་པས་ཀྱང་སྟོང་སྟེ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།

以下是完整的简体中文直译：
世俗谛是迷乱的心与显现，因为它遮蔽真实义理，或被临时迷乱的心所假立而建构安立，故称为世俗。分类上有真实世俗和错误世俗两种。就世俗而言，无实显现如幻而现，此处"如"字断除真实成立的意思。对于这些仅仅显现，不应该否认它们各自具有作用等的能力，因为行境的清净或不清净等各自特征不相混杂而存在，由自身可度量的名言量所成立。
如此，暂时应依两种量而确定，最终则作为显空双运、二谛不可分离、离戏论、大平等的方式善加确立后，为了教示修行之道，在一切智慧中最殊胜圆满的是无二智慧，由此摄持的布施等十种善法称为十波罗蜜多。此处"波罗蜜多"一词中超越智慧、无所缘境的是指离戏法性，由于已到彼岸，或已到达轮回大海彼岸，故称为"波罗蜜多"，这有两种应用于道的方式。
如此修行时，暂时果位是次第趋入十地，最终究竟果位是超胜声闻缘觉等，具足一切力、无畏等功德圆满特征的无上菩提，这是所希求的。
安立密乘
第二分为略说和广说两部分。
首先，金刚乘也分为三种：虽然内在三摩地是主要因，但认为若不依靠外在清净和苦行等行为则不能获得成就的事部续乘；认为通过外在行为和内在三摩地两者都能成就的双运部续乘；认为不依靠外在行为，仅依内在三摩地就能成就的瑜伽续乘。
第二部分分为事续、行续和瑜伽续三种体系。
首先，进入事部续乘的行者的见解是：胜义中一切法自性无生无灭，在世俗中修持天尊身相，具足菩提心和三真实性者被说为成就法器。
三真实性是：自性真实性、本尊真实性和持诵真实性。这三者分别涵盖了轮回法的自性、涅槃的特征和成就此二者方便的特征。
其中，自性真实性指五蕴之义未被心分别时即为"我"，其真实性若与声闻乘相顺，则是空除外道所计的我、我所及常断等遍计所执，不应否认仅有蕴等诸法。
若依瑜伽行派，则是空除声闻所计的能取所取遍计，不应否认仅有心和心所的自证。
若依中观派，则连唯识派所计胜义有的无分别智也空除，认为一切戏论相都完全寂灭。
;


 །ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྷ་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསེར་གྱི་གླེགས་མ་ལྟ་བུ་ལ། ལྷའི་དེ་ཉིད་དངུལ་ཆུ་ཞུན་མ་ལྟ་བུས་བགོས་ཏེ་སླར་བསྒོམ་པར་བཞེད་དོ། །བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་གསུམ། གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོ་གསུམ། དམིགས་པ་གསུམ། ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཉིད་གསུམ་ནི་ཡེ་ཤེས་མིང་གཟུགས་གསུམ་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ལྷའི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་དང་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་མ་དག་པ་གཉིས་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྟོགས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་སྟེ། ལྷའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་དག་པ་དང་བདག་གི་ཤེས་པ་རང་རིག་མ་དག་པ་གཉིས་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་སྐུ་དང་གསུང་ཁྱད་
13-2-9a
པར་དུ་འཕགས་པར་སྣང་བ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པར་སྣང་བའང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་ལྷར་བསྒྱུར་ཞིང་བསྐྱེད་དེ་བསྒོམས་པས། འཁྲུལ་པ་དག་པ་ཉིད་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་ལྷར་གྲུབ་པར་ལྟ་བའོ། །གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོ་གསུམ་ནི། ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྒོམ་པ་སྟེ་སྐུ་མཚན་དཔེར་གསལ་བ་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན། དེའི་ཐུགས་ཀར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟགས་ཟླ་དཀྱིལ་བསྒོམ་པ་ཐུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན། དེ་ལ་སྙིང་པོ་བཀོད་པ་གསུང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །དམིགས་པ་གསུམ་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་དུ་དམིགས་པ་ལ། གཟུགས་བརྙན་གསུམ་པོ་དེ་ཀུན་ཀྱང་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་གསུམ་མོ། །ཡན་ལག་བཞི་ནི། དམིགས་པ་གསུམ་བདག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཟློས་པ་པོ་དང་བཞི་ཆར་ཡང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ཡིན་པས་བཞིའོ། དམིགས་པ་གཉིས་དང་ཡན་ལག་གསུམ་སོགས་དེ་ཡིས་བསྡུས་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་ལྷར་མིན་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ནམ་ཞིག་འགྱུར་སྣང་བས་རྒྱུད་དེ་ལྷར་ལྟ་བའོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་རིགས་གསུམ་གང་ལ་མོས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་སམ་བླུགས་མ་དང་། རིགས་གསུམ་ཐུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་མཚན་མ་དང་སྟེ། འཆིང་བ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། འཛིན་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། བསམ་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་ལས། དང་པོ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྡོར་དྲིལ། གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེ་རལ་གྲི་སོགས། གསུམ་པ་དམ་ཡེའི་ཐུགས་མཚན་
13-2-9b
བསྒོམ་པ་ལ་བྱའོ། །གསུང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཟླས་བརྗོད་དང་སྟེ། འདི་ལ་ངེས་པ། བར་མ་ཆད་པ། ཚང་བ་གསུམ། དང་པོ་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལྟར། གཉིས་པ་བཟླ་ཚེ་གཡལ་ལུ་མི་ཚིག་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ། གསུམ་པ་གྲངས་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །ཕྱིའི་སྤྱོད་ལམ་ཕྱི་ནང་གི་ཁྲུས་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་དག་པའི་གཙང་སྦྲ་དང་། བྱ་བ་དང་འཇུག་པའི་དུས་ཚིག་དང་། གཟའ་ཕུར་བུ་སོགས་དང་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་ལ་སོགས་རྩིས་ཀྱི་ལ་ཉེ་ཐམས་ཅད་པ་གཙོ་བོར་ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་དང་།རྒྱུ་ལྟ་བ་དང་རྐྱེན་ཕྱི་ནང་གི་ཡོ་བྱད་སོགས་ཚོགས་པའི་མཐུ་ལས་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །འདིར་དོན་དམ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་སོ་སོ་ཙམ་བསྟན་གྱིས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དག་མ་དག་ཇི་ལྟར་བལྟ་བའི་ཚུལ་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དག་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷར་བལྟའོ་ཞེས་སྨོས་མི་དགོས་ཏེ། ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་ནི་འགལ་དུ་མི་རུང་སྟེ། རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的简体中文直译：
本尊真实性是法性和声等密咒事物，即众所周知的六种本尊。其中，自性真实性如同金箔，本尊真实性如同熔化的水银覆盖其上，然后再修持。
持诵真实性包括三真实、三大影像、三所缘和四支分。其中，三真实是智慧、名和相三者。也就是说，在胜义中了解本尊清净法性和自身不清净法性二者本性无差别后如是修持；了解本尊智慧自证清净和自身心识自证不清净二者本性不可分离；同样，了解本尊殊胜身语的显现和自身非殊胜身语的显现也无差别。依此，在世俗中也转变成本尊并生起修持，通过消除迷乱而成就本尊果位体性的见解。
三大影像是与此方法相应的修持：明显具足相好的身影像、其心间修持菩提心标志月轮的心影像、于其上安置心咒的语影像。
三所缘是在持诵时将智慧萨埵观想在前方，以及上述三种影像都是所缘对象，因此称为三所缘。
四支分是指三所缘加上自身誓言萨埵持诵者，这四者都是持诵的各个支分，故为四。所谓的二所缘和三支分等都包含在此中。
因此，虽然自身不是本尊，但由因缘最终转变显现，故视相续为本尊。作为其辅助，根据所信仰的三种部类，用绘画或铸造的身影像，以及三部心影像或标志，即系缚誓言手印、持执誓言手印和意念誓言手印三种。第一种是瑜伽士的金刚铃，第二种是智慧萨埵的心标莲花、金刚、宝剑等，第三种是修持誓言智慧萨埵的心标。
语影像则是持诵，这包括确定、不间断、完整三方面。第一，如同所发誓那样；第二，持诵时没有打哈欠、口误等过失；第三，完成规定的数量。
外在行为包括内外沐浴等行境清净，以及行事时间、星期四等和星宿如"胜"等，一切吉祥占算为主要外在资具。认为通过见解因和内外资具等缘聚集的力量而成就悉地。
在此只教示了胜义无生灭和世俗修本尊的各别方式，而没有说明如何看待世俗行境的清净与否，以及果位的差别。这里的密意是：既然已经说了"在世俗中修本尊"，就不需要再说"在世俗中视为本尊"，因为是按照见解所决定的那样用三摩地来熟习。因为见解和修持不应相违，必须具备智慧和实践，而且密咒论典是以清净所缘为行境的。


 །གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཐུན་མོང་གི་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་དག་མི་མཐུན་ཡང་། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཚུངས་པས་གུད་དུ་མ་སྨོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ཀྱི་
13-2-10a
ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བསྒོམ་ཞིང་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི། དང་པོ་ནི་བདག་དམ་ཚིག་པར་བསྐྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་སྨིན་ཐད་བཞུགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། བདག་མདུན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ན་ཟླ་བ་དང་ཡིག་འབྲུ་བཀླག་སྔགས་བཀོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི་དབུགས་དང་སྤྲད་དེ་ཕར་འཕྲོས་ཐུགས་དམ་བསྐུལ། ཚུར་བྱུང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་སྐྱོན་བཅུ་སྤང་ལ་བཟླས་པའོ། །ནང་གི་ཏིང་འཛིན་དེ་དང་། ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་དམ་ཚིག་མ་ཉམས་པ་ལ་སྩོགས་པ་གཉིས་ཀ་བསྟེན་པ་ལས་ཐུན་མོང་གི་གྲུབ་པ་དང་མཆོག་གི་རིགས་བཞི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་འགྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རེག་པ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་དང་སངས་རྒྱས་མཉམ་པར་མི་ལྟ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་མཉམ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་པ་སྟེ་བསྲུང་མེད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ནུས་པར་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བས་སམ་སྒོ་གསུམ་གསང་གསུམ་དུ་སྒོམ་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་ཐུབ་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། གོང་ལས་བཟློག་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་ནང་པ་ཅིར་སྣང་བདེ་བ་ཆེན་པོར་
13-2-10b
དབང་སྒྱུར་བའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་རྒྱུད་དང་། བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་བ་ཐུབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། ཀྲི་ཡ་ལྟར་ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་ལ་གཙོ་བོར་མི་འཛིན་པར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྣང་ཆར་ཤར་བ་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དང་། སྒོམ་པ་ལྟ་བ་དེ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འཕགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས། དོན་དམ་པའི་ལྷ་དང་།སེམས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ལྷ་གཉིས་ནི། དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་ཆའི་ལྷ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ལྷར་བསྒོམ་པ་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་བཏགས་པའི་ལྷ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོམས་ན་བདེན་གཉིས་ལྷའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཚུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་མངོན་བྱང་ལྔ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་ཅིང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐུ་དངོས་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཡིག་འབྲུ་དང་ཕྱག་མཚན་སོགས་སོ། །གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལྗགས་སྟེང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་སོགས་བསྒོམ་པ། ཐུགས་དམ་རྒྱ་ལ་འཛིན་འཆང་གཉིས་ལས། འཛིན་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྟགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་སོགས་རྣམ་པ་དང་། འཆང་བ་རྡོར་དྲིལ། ཕྲིན་ལས་ལས་རྒྱ་ཐུགས་ཀར་ཟླ་སྟེང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་འདུས་འཕགས་པ་སྤྱན་དྲངས་པ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སོགས་ཏེ་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་འདའ་ཞིང་བརྩོན་པར་བྱེད་
13-2-11a
པའམ། དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པར་རྒྱས་འདེབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམས་པའི་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ལས་ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འདོད་པའོ།

以下是完整的简体中文直译：
所成就的果位是：虽然共同事业和悉地有所不同，但最胜悉地无上菩提相同，所以没有另外说明。
第二，进入双运续乘的行者们的见解是：在胜义无生灭的基础上，在世俗中修持本尊身相，并与四种真实性相应的三摩地，即：自性真实性、本尊真实性、三摩地真实性和持诵真实性四种。
第一是生起自身为誓言尊。第二是迎请智慧尊后安住于额前。第三是在自身和前方本尊的心间设置月轮和种子字以及咒语。第四是与气息相应，向外放光敦请本意，返回时赐予悉地，以此观想，同时断除十种过失而持诵。
通过依靠这种内在三摩地和外在资具、因缘聚集以及不违犯誓言等两者，认为能成就共同悉地和殊胜的四种金刚持果位。
第三分为略说和广说两部分。首先，接触法性义理的瑜伽续乘行者的见解有两种：在世俗中不视自身与佛平等，不接受行为平等的苦行，这是外瑜伽，即不能实践无防护誓言，未离开共同戒律，或修持身语意为三密，不受违缘所转，称为能持续乘；与上相反的内瑜伽，将一切显现控制为大乐的善巧方便续乘。
第二部分分为外瑜伽续和无上续的建立两种。首先，进入外瑜伽能持续乘的行者们的见解是：不像事部那样主要执着外在资具，在胜义中无生灭的本性显现为天神和天女，修持与该见解相似的清净相续三摩地的圣身相，即胜义天和心的差别天两种，这是胜义和世俗显现的两种天。属于这一类的是修持因相应天，是具誓言者所假立的天。如此熟习，能通过使二谛天性显现的三摩地，以五种现等觉和四大神变方式生起，并具足四印：身大手印即实际身相及其因种子字和手印标志等；语法手印是舌上修持五股金刚等；意誓印包括持执两种，持执是了知五智的标志如五股金刚等形相，执持是金刚铃；事业业印是心间月上四方金刚放出收摄光芒，迎请圣者利益众生等。通过这些不离大尊者们身语意事业的状态而精进，或以与之本质相同的印持方式修持，主要依靠内在瑜伽而成就共同和殊胜悉地。
;


 །གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ནང་པ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐབས་བསྐྱེད་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་དང་། ཤེས་རབ་རྫོགས་རིམ་ཤས་ཆེར་སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། ཚུལ་གསུམ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བསྐྱེད་པ་དང་། རྫོགས་པ་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། ནང་རྒྱུད་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་བསྐྱེད་ན་ནི་ལྷ་ཡིན་ལ། མ་བསྐྱེད་ན་ལྷར་མི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་དབྱེར་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྟ་བར་མཐུན་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྩལ་སྦྱང་བ་ལ་རིམ་གྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པར་ལྟ་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ། དང་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་ལའང་། སྐྱེ་བ་རྒྱུའི་སངས་རྒྱས། སྐྱེ་བ་རྟེན་པའི་སངས་རྒྱས། སྐྱེ་བ་མངོན་པར་གྲུབ་
13-2-11b
པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའི་དང་པོ་ལུས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཁུ་རྡུལ་སེམས་གསུམ། གཉིས་པ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད། གསུམ་པ་རང་གི་ལུས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་སྐབས་ཏེ། དེ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པའོ། །གཉིས་པ་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་རིག་འཛིན་གྱི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གཟིགས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེས་ན་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཆོས་མ་དམིགས་ཀྱང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མ་གོམས་པ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་གསུམ་ལ་བློ་སྦྱང་བར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ལ་བློ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྒོམ་པ་དང་། པདྨ་ཅན་གྱི་ས་ལ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་འབྲེལ་བ་དང་། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ས་ལ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིག་འབྲུ་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་དེ། དེ་གོམས་པ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རིམ་གྱིས་བཀོད་ཅིང་བསྒོམས་པས་འགྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ནི། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ལས་གྲགས་པའི་སྒོམ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྫོགས་པར་གསལ་བར་སྒོམ་ནུས་པའི་དབང་
13-2-12a
དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་གསལ། གཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་བཞིན་དུ་གསུམ་དུ་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་ཤར་བའམ། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
第二分为略说和广说两部分。首先，进入内瑜伽方便续乘的行者们的见解有三种：主要教示方便生起的生起方式大瑜伽，主要教示智慧圆满次第的圆满方式阿努瑜伽，以及主要教示无二双运的阿底大圆满方式。
第二部分分为总说三种方式和特别解释入门方法两部分。首先，关于生起、圆满和大圆满三种方式，第一，生起方式：在这三种内续中，若生起则为本尊，未生起也不是不视为本尊，因为一致认为是因果不可分离的任运成就坛城。然而，通过三摩地修习仅仅是为了逐渐熟练而已。
在视一切法为影像坛城佛陀方面，有自性佛、证悟佛和成就佛三种。第一种是众生，其中又有三类：生起因位佛、生起依止佛和生起现前成就佛。第一种是构成身体的因——精、卵、意三者；第二种是父母二者的身心一切元素；第三种是自身身体现前成就的阶段。这三者皆为自性本然成佛。第二，证悟佛是指安住于持明地者。第三，成就佛是指现前觉照真实义者。这些也被认为是本性和阶段的差别。
因此，虽然没有见到未成佛的法，但为了使未证悟的证悟、未熟习的熟习，认为应当修习三种佛地。为了修习普光地而修持真如三摩地无分别禅定；为了熟习莲华地而修持普照三摩地结合智慧和悲心；为了熟习文字轮大集地而修持因三摩地种子字观修，这三种三摩地逐渐生起。熟习这些后，通过逐渐安立并修持所依和能依坛城而成就，这是他们所认为的。
第二，圆满方式阿努瑜伽：瑜伽续典籍中著名的一切修持实践义理，都能在菩提心本性觉性的一刹那中圆满明现，这是针对能够如此修持的人而说的。也就是说，不离二者而明显为一，是一而不可分离但又不混杂为三，如同海上出现星辰，或神变者同时示现四种行仪一样。
;


 །དེ་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ཡི་རང་བཞིན་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པའི་དགོངས་དོན་ལས་མ་གཡོས་པ་དང་གཅིག །མཐའ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དབུ་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་གཉིས་ནི་མ་གཡོས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་འཕགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའང་གསལ་བར་བསྒོམས་པ་ནི། གསལ་བ་གཅིག་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཅིར་སྣང་ཅི་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་ཞེས་བྱ་ལ། མ་འདྲེས་པ་གསུམ་ནི། ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དང་མ་འདྲེས། ལྷག་ཏིང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་སོགས་གསལ་བ་ཡང་གཞན་དང་མ་འདྲེས། གཙོ་གཟུངས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་བཙལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་
13-2-12b
གྲུབ་པར་སྦྱོར་ནུས་ཤིང་། ཕྱོགས་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་ནུས་ན་ནི་རྫོགས་ཆེན་དང་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། འདིར་སྦྱོར་བ་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། རིག་པ་ཕྱོགས་སུ་སྦྱོར། སྐད་ཅིག་མ་དུས་སུ་སྦྱོར་ཏེ་སྐད་ཅིག་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སྦྱར་རོ། །བསྐྱེད་རྫོགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་ཙམ་ལས། སྤྱིའི་ལྟ་བ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མ་གསུངས་པ་ནི། དགོངས་པ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། འབྲས་བུ་བླ་མེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཁྱད་མེད་པས་དབྱེ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གསུམ་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་དོན་དང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་དང་སྒོ་སྟེ། དེ་གཉིས་མདོར་བསྟན་པར་དགོངས་ནས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན། དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་སོགས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་དབྱེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་དབྱེར་མེད་པར་ཏེ་གང་དུ་དབྱེར་མེད་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་དེ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་
13-2-13a
ཐམས་ཅད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
在胜义中无生无灭本性的任运成就影像坛城即天和天女的本性、一切显现和存在皆成佛的密意义理不动摇，以及不偏向任何边际的无分别义中观法界也不动摇，这两者称为"二不动"。在此基础上，不动摇的同时，在世俗中以殊胜三摩地将一切蕴界处明显修持为坛城圣尊身相，这称为"一明现"。无论显现什么、修持什么，一切都在法性菩提心无生灭界中平等，这称为"一不可分"。"三不混杂"是指：将一切修持为任运成就坛城不与其他三摩地混杂，以殊胜三摩地明显修持坛城的身色、手印等也不与其他混杂，主尊和眷属坛城各不混杂而在菩提心本性一刹那觉性中明现，通过如此修持而成就。
若能将此修持为无需寻求的任运成就，能将方向和时间修持为平等，则与大圆满无差别。但这里的修持是有勤作的，觉性修向方位，修于刹那时间，在刹那中圆满融合一切义理。
在生起次第和圆满次第这两种情况中，只说明了修道方式，而没有说明总的见解和果位的差别，这是因为按照上述密意，在胜义无生灭、世俗如幻完全清净的天坛城见解、二谛不可分离的见解以及无上菩提果位方面，大乘一切无差别，故不需区分，这是其密意。
第三，大圆满方式：大圆满分为义理和方式两部分。义理是教示一切法为自生智慧菩提的本性；方式是进入此义理的方便和门径。为了略示这两者，世间和出世间的法，世俗和胜义，自相和共相，白色和黑色等，一切所谓"这是这个"的区分都是无差别的。无差别于何处？无差别于身语意坛城的本性。例如，就像普通世间人和外道所安立的一切名言特征以及补特伽罗的一切特征，也都归摄为佛法而教示那样。
;


 །ཇི་ལྟར་དབྱེར་མེད་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་བསྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་ཚུལ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཡང་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོ་ལས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེའི་སྒྲས་བསྟན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་མང་པོ་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དོན་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་མཛད་པ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་ལ་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པ་ཆེན་པོར་གནས་བཞིན་སྣང་ཆ་རྣམས་འགགས་མེད་དུ་ཤར་བའི་ས་སོགས་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་སྒྱུ་མ་རྣམས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་དང་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ་སྩོགས་པའི་རང་བཞིན་ལམ་གྱིས་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ས་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ནི་ཡུམ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ་ས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ། ཆུ་མཱ་མ་ཀཱི། མེ་གོས་དཀར་མོ། རླུང་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ། ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཕྱུག་མའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཏེ།
13-2-13b
རྣམ་ཤེས་མི་བསྐྱོད་པ། ཚོར་བ་རིན་འབྱུང་། འདུ་ཤེས་སྣང་མཐའ། འདུ་བྱེད་དོན་གྲུབ། གཟུགས་རྣམ་སྣང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། མིག་ཤེས་ས་སྙིང་། རྣ་ཤེས་ཕྱག་རྡོར། སྣ་ཤེས་ནམ་སྙིང་། ལྕེ་ཤེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོ། །ཡུལ་བཞི་ནི་ཤེས་བཞིར་དགྱེས་བསྐྱེད་མཛེས་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་སྒེག་མོ། སྒྲ་གླུ་མ། དྲི་ཕྲེང་བ་མ། རོ་གར་མའོ། །དབང་པོ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། མིག་དབང་བྱམས་པ། རྣ་དབང་སྒྲིབ་སེལ། སྣ་དབང་ཀུན་བཟང་། ལྕེ་དབང་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དུས་བཞི་ནི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། དུས་འདས་པ་ནི་བདུག་སྤོས་མ། ད་ལྟ་ནི་པུཥྤེ་མ། མ་འོངས་པ་ནི་སྣང་གསལ་མ། འབྱུང་བར་མ་ངེས་པ་ནི་དྲི་ཆབ་མའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་རེག་བྱ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་སྟེ། བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཁྲོ་བོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལུས་དབང་གི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པས་དབང་ཤེས་གཞན་བཅོམས་ཤིང་མི་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཆེན་ཁྲོ་བོ་བཞིར་བཞག་སྟེ། རེག་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ། རེག་བྱེད་ཀྱི་ལུས་དབང་རྟ་མགྲིན། རེག་ཡུལ་སྟོབས་ཆེན། རེག་ཤེས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དོ། །རྟག་ཆད་མུ་བཞི་ནི་ཁྲོ་མོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་གནས་སུ་དག་པ་ལྕགས་ཀྱུ་མ། དེ་བཞིན་དུ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཞགས་པ་མ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྕགས་སྒྲོགས་མ། མཚན་མར་ལྟ་བ་དྲིལ་བུ་མའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
13-2-14a
པར་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་དོར་བྱའི་ཆོས་མེད་པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན། ཡིད་དེའི་ཡུལ་ཆོས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཆོས་བྱ་བ་མོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། དེ་ལམ་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
如何无差别呢？了悟其本性本来如此而修持，这是略示其方式。如《密严经》中说，因为是身语意金刚的本性，故以"金刚"一词表示：
"金刚五蕴支分，
即是著名五佛，
诸多处界一切，
即是菩萨坛城。
地水佛眼玛玛基，
火风白衣多罗尊，
虚空界自在佛母，
三有本来皆清净。"
上师对此义理的解释是：轮回和涅槃的一切法都是觉性菩提心的本性，因此本来无生，安住于无生的大空性中，同时显现方面毫无阻碍地显现，地等能各自发挥作用的幻象是如来父母十尊和菩萨菩萨母等的本性，并非通过道而修改转变，而是本来就是如此。因此一切法都是自性涅槃，地等五大元素是五佛母的本性：地是佛眼母、水是玛玛基、火是白衣母、风是誓言多罗母、空是虚空自在母。
同样，五蕴是五部佛：识是不动佛、受是宝生佛、想是无量光佛、行是不空成就佛、色是大日如来。四种识是四菩萨的本性：眼识是地藏、耳识是金刚手、鼻识是虚空藏、舌识是观世音。四境是四智妙乐美丽天女的本性：色是妙美母、声是歌咏母、香是花鬘母、味是舞蹈母。四根是四菩萨的本性：眼根是慈氏、耳根是除障、鼻根是普贤、舌根是文殊。四时是四供养天女的本性：过去是焚香母、现在是献花母、未来是明灯母、不定出现是香水母。
身根、识、所触对象和由此生起的触感——大乐菩提心是四忿怒尊的本性：由于身根的秘密金刚与对象接触时征服其他根识使其不住，故立为四大力忿怒尊：触为甘露军、能触身根为马头明王、触境为大力尊、触识为阎摩敌。四边常断是四忿怒母的本性：执常见净化为住处的钩母，同样断见为索母，我见为铁锁母，相见为铃母。
意识是具菩提本性的心，不可分离如金刚，于一切处无可舍之法的普贤本性；意的对象有为法和无为法是法业母普贤母的本性。这些都是本来圆满成佛的本性，并非通过道路重新修成的。


 །དེ་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དྲངས་ནས། དེ་དང་མཐུན་པའི་ལུང་གཞན་དག་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་སྣང་བའང་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་དེ་ཇི་སྐད་དུ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་པ་ལས། རང་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའམ། བློའི་རྩལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས། མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བའི་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་སྐད་དུ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་ཅིར་སྣང་རང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཅི་ལའང་མི་གནས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་
13-2-14b
བ་དང་། ལུང་གཞན་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་འདི་ལ་འདིས་སྟོང་ཞེས་རྣམ་གཞག་བྲལ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཉིད་ཡེ་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཉིད་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པས་ཡོངས་ཀྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བྲི་བ་དང་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་བྲལ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །སྐབས་འདིར་རྩ་བའི་མཆན་རྙིང་གྲུབ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ། འབྲས་བུའི་ཆོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལའང་། རྟོགས་པ་བཞི་དང་། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་། ཡན་ལག་བཞི་དང་།དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟེ་ཚུལ་བཞིས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་བཞི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་ཏེ་མཚན་གཞིར་བཞག་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག །བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ཏེ་ལ་བཟླ་བའི་མན་ངག་ཏུ་བཞག །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི་འཇུག་རིམ་དུ་བཞག་གོ། དེ་ལའང་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གཉིས་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་
13-2-15a
པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཡང་། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལོ། །བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ལ་ཡང་། བསྙེན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། ཉེ་བར་བསྙེན་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་རིམ་གསུམ་ལ་ཡང་། ཐོས་པས་མིག་ཕྱེ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། གོམས་པར་བྱེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། གོམས་པའི་མཐུས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལོ།

以下是完整的简体中文直译：
如此引用自宗派经典后，为了引述与之相应的其他教证，将显现为三坛城的根本菩提心自生智慧唯一明点教示如下：十方三时和三界等一切有为无为法都不离自心，如《三界胜解》中所说："无颠倒的自心或按照心的能力各别了悟，若了悟其为佛和菩萨等的本性，则为佛；若不了悟，则显现为轮回器情世间，即是三世间的本性，是大种的本性。"
如《密集经》中所言："一切法住于心"，意即一切显现仅是自心的显现而已。"心住于虚空"，意即心的本性无生如同虚空。"虚空离一切特征而无所住"。
其他教证也说："一切法远离能诠所诠及所立的区分，无'此由彼空'的安立，故为自性空。一切法的烦恼垢染从未成立，故为本初清净。一切法的障碍黑暗本来不成立，故为全然光明。一切法无违缘与对治的二元，故为自性涅槃。一切法远离二障减损和二资粮积聚，故为现前圆满成佛。"这就是大圆满。
在此处，根本旧注完成。大圆满方式是福德和智慧资粮圆满、果位法任运成就的方式，这是入义理。
第二部分包括四种了悟、三种特征、四个支分和入坛城次第四种方式的解说。其中，四种了悟是境的方式，作为所表事物；三种特征是方便的方式，作为其特征；四种修持是果位的方式，作为依止的口诀；入任运成就坛城的方式作为入门次第。
其中，一因和字相两种是境的方式；了悟为加持是方便的方式；现量了悟是果位的方式。同样，在三种特征中，了知特征是境的方式，入门特征是方便的方式，果位特征是果位的方式。在四种修持中，近修是境的方式，更近修和修持是方便的方式，大修持是果位的方式。同样，在入门三次第中，通过闻法开眼是境的方式，通过修习进入坛城是方便的方式，通过修习力量现前获得大悉地是果位的方式。


 །དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ནས། དང་པོ་ནི། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པས་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཐེག་པ་འོག་མ་ལྟར་བགྲོད་ཅིང་སྦྱང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་གདོད་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆེན་པོའི་སྟེ་དེའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་དང་སྒོ་ནི་ཚུལ་ཏེ། དེ་ནི་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ལམ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། རྟོགས་པ་བཞི་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་ལས། །རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ། །བྱིན་གྱིས་རླབས་དང་མངོན་སུམ་པ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་པ་བཞི་འདི་ལ་རིམ་ཅིག་ཅར་གཉིས་
13-2-15b
ཀྱི་བཤད་པ་འབྱུང་ཡང་འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ཅིག་ཆར་བ་ལྟར་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུ་སྟེ་རང་བཞིན་ནམ་གཞི་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པས་ཞེས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་མ་སྐྱེས་བཞིན་དུ་ཆུ་ཟླ་ལྟར་རྒྱུ་དག་མ་དག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་སྣང་བཞིན་དུའང་ངོ་བོ་མེད་དེ་མ་སྐྱེས་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་པས་ཟུང་འཇུག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལུང་ཟབ་མོ་ལས་གྲགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །མདོར་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚུལ་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་པའོ། །ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱང་གདོད་མ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཨ་ཡིས་མཚོན་ཏེ་གསུང་གི་རང་བཞིན། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྒྱུ་མར་སྣང་ཞིང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ནི་ཨོ་ཡིས་མཚོན་ཏེ་སྐུའི་རང་བཞིན། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་སྒྱུ་མའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ནི་ཨོཾ་གྱིས་མཚོན་ཏེ་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་
13-2-16a
པའོ། །དེ་ཡང་གདོད་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་བསལ་བཞག་གི་བྲི་གང་ནམ་ཡང་མེད་ཅིང་། དེ་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་འཁོར་བ་ཡེ་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ནི་གདོད་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་གནས་པ་ཡིན་པར་ནི་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི། རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེའི་མཐུ་དང་བྱིན་རླབས་ཤེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རས་དཀར་པོ་ལ་དམར་པོར་བྱིན་གྱིས་རློབས་པའི་མཐུ་བཙོད་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་པའི་མཐུ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱི་མཐུས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ། དེས་ཕན་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་ནི་ཕན་ཐོགས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བས། རྟོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་པས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།

以下是完整的简体中文直译：
如此确定后，第一，由于圆满二资粮而称为"圆满"，这不像下乘那样依靠修道和净化，而是身语意果德本来任运成就，故称"大"。进入此义的方便和门径是"方式"，需要通过四种了悟之道来确信这一点。四种了悟，如《根本续》第十一章所说：
"一因和字相方式，
加持与现量，
通过四种殊胜了悟，
一切现前圆满大王。"
这四种是：了悟一因、了悟字相方式、了悟加持和了悟现量。
关于这四种了悟，虽然有次第和顿悟两种解释，但此处因为确立大圆满自生智慧唯一明点，所以按照顿悟方式解释。其中，了悟因即本性或基础为一的是：一切法在胜义中无生，因此无生本性上不是各别的，在世俗中显现真空如幻特性上也不是各别的，这是大乘共同所知的；无生本身在无生的同时如水中月般显现各种清净不清净因并能发挥各自作用，如幻显现本身在显现的同时无实体故无生，因此世俗和胜义不可分离，了悟双运自生智慧因为一，这是甚深教典中所说的不共之处。简言之，自生智慧菩提心的本体是显空不可分离的本性，轮回涅槃一切都不离其唯一方式，这是一因。
了悟字相方式是：这种显空不可分离的本性本来就是身语意果德成佛，对此的教示为：一切法无生以字母"啊"表示，是语的本性；无生本身幻化显现并能起作用以字母"嗡"表示，是身的本性；如此了悟的觉性幻化智慧无边无中以"嗡"表示，了悟为心的本性。从本初以来，这显空双运智慧上从来没有任何增减改变，其本性完全清净，是轮回本来大解脱，其游舞从本初安住于三坛城，这是通过字相方式了悟的。
了悟加持是了知前两种了悟的力量和加持，譬如白布被茜草加持为红色的力量在茜草上一样，一切法本来成佛的加持力也是通过一因和字相方式的力量加持，这是了知并了悟的。虽然一切法本来成佛，但对于不具备这两种了悟的人来说，这不会有益处；若具备这两种了悟，则会显现为有益处。因此，通过两种了悟的力量，显现为一切法本来成佛的加持，故称为了悟加持。
;


 མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པ་ནི། སྤྱིར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ལ་གོ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་དང་འགལ་བའང་མ་ཡིན་ལ་སྟེ། དཔེར་ན་བསྲེག་བཅད་བརྡར་
13-2-16b
བས་གསེར་ཡིན་མིན། སྐྱོན་ཡོད་མེད་གསེར་བཟང་ངན་ཤེས་པ་བཞིན་དུ། ལུང་གིས་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ། ལུང་ལ་དྲང་ངེས་ལྡེམ་དགོངས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མན་ངག་གིས་དེའི་སྐྱོན་བསལ་བས་ཡིད་ཆེས། ལུང་དང་མན་ངག་ཡོད་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་གྱི་སྒྲ་ཕྱིར་འབྲང་བས་བློའི་གཏིང་དུ་ཉམས་སུ་མ་ལོན་པ་ཡང་ཡོད་པས། ལུང་དང་མན་ངག་གི་ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའང་མ་ཡིན་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བམ་རང་གི་རིག་པས་བློའི་གཏིང་དུ་ཡིད་ཆེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་འདིས་ནི་ལུང་གི་དོན་སྤྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། མན་ངག་གིས་ལུང་གི་དགོངས་པ་གཞན་དུ་འདྲེན་པ་གཅོད་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཐོས་པ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་སེལ་ཞིང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི། རྟོགས་པ་རྣམ་བཞིའི་དོན་དེ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་རིག་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལམ་སྟེ། དེའང་མཚན་ཉིད་ཐེག་པར་རྒྱུ་སྔོན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཕྱིས་ནམ་ཞིག་ན་འབྱུང་བའི་དུས་ལ་ལྟོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་འཇུག་པ་དང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་། རྟོགས་པ་བཞིའི་ཚུལ་རིག་པ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་རྒྱུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་
13-2-17a
གོམས་པའི་མཐུས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བ་དང་། རྐྱེན་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདིས་དོན་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་དང་མི་ལྡན་དུ་མི་རུང་བས་ན། མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། རྒྱུ་གཅིག་པར་རྟོགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པའི་དབྱིངས་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་གང་དང་འབྲེལ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་འབྲེལ་བའོ། །དགོས་པ་ནི་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དང་། སྨན་ལྔ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་གཉེན་པོ་ལྔ་དང་དུག་ལྔ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་གཙང་མི་གཙང་དང་དག་མ་དག་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་བླང་དོར་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དགོས་ཤེ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་ཏེ་བླང་དོར་མཉམ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
13-2-17b
དགོས་པའོ།

以下是完整的简体中文直译：
了悟现量是：虽然一般有感官现量等，但这里是指智慧根的现量，即应当理解为各别了悟的智慧。一切法本来成佛而住，这也不违背可信的教证和上师传承的口诀。譬如通过烧、切、磨来检验黄金的真伪、有无瑕疵、品质优劣一样，教证对一般不会错误，而在教证有了义、不了义、隐义等各种情况时，通过口诀排除其过失而生起信心。虽有教证和口诀，但若仅仅追随词语的表面，不能在心底深处实际领会，则单靠教证和口诀的词句也是不够的，应当通过各别观察的智慧或自己的觉性在心底深处确信而现量了悟。
通过这样的了悟，能够知道教证的无误总义，通过口诀能断除对教证密意的错误引申，通过智慧现量了悟能除去仅仅听闻等的执着。如此通过道路而确信，即是了知四种了悟的义理，觉性本身就是瑜伽士的道路。这不像特征乘那样，先行成就因，后来某时才出现果位佛陀而依赖于时间，而是现在当下通过智慧根自己现量了悟并确信。
第二，通过了知、入门和现前三种特征，如何了悟的大圆满义理将达到究竟。其中，了知四种了悟的方式是所应抉择的因——了知特征。反复熟习这些是缘——入门特征。通过如此熟习的力量，如实现前即是究竟——果位特征。
其中，因的了知特征是见解，缘的入门特征是修持，现前是果位方式，这三者使义理达到究竟，因此不可缺少。三种特征显示关联、必要性以及必要性的再必要性。其中关联是：一切被标为杂染和清净的诸法，通过字相方式本来即为身语意本性，通过了悟一因而了悟自性成佛的界，以及了悟加持和了悟现量的义理，现量了悟加持的义理，这是因的了知特征。它与什么关联呢？由于是成就无上佛果的因，故与义理关联。
必要性是入门特征：一切杂染和清净法、五药、五甘露、五对治以及五毒等所谓清净不清净、纯不纯的一切，本来都是成佛的本性，因此在大平等中无取舍而行持，这是入门特征。如此入门是为什么必要呢？因为是成就无上佛果的不共因，若不了悟取舍平等，无有成佛的方法，因此是必要的。


 །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། སྨན་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔ་སོགས་སྤྱོད་བྱར་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བླང་དོར་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་འཁོར་བ་ཉིད་ཡེ་ནས་བླ་ན་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དུས་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དཔེ་གསེར་མིག་གཡུས་སྤྲས་པ་ལྟར་དང་། འཁོར་ལོ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུར་བཞག་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཧཱ་སོགས་ཐེག་པ་འོག་མའི་གཞུང་གིས་ལམ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འདོད་ལ། སྐབས་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྫོགས་པས། རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོར་དངོས་སུ་ན་མེད་དོ་ཞེས་ལ་བཟླ་བའི་མན་ངག་དུ་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་། དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་གཞི་འབྲས་
13-2-18a
དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཏེ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་པོ་ཡང་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ལས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བའི་ཚུལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་དང་ཕུང་པོའམ། རྣམ་ཐར་གསུམ་མམ། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གམ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོགས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཆར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་བསྙེན་པ་ནི། གཞི་ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ལམ་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་གཉེན་པོས་བཅོས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་ནི། ལྟ་བ་དེའི་ངང་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་བདག་ཉིད་ལྷར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ནས་ལྷའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། མ་ཧཱ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ངང་ནས་བདག་ལྷར་བསྐྱེད་པ་ལྟར་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའང་མ་ཧཱ་སོགས་ཀྱི་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་མིན་གྱི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས། ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡུམ་ཆེན་མོ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞིར་སྣང་ཞིང་། དེ་ཡང་གོ་འབྱེད་པ་དང་། རྟེན་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པ་དང་།
13-2-18b
སྨིན་པ་དང་། གཡོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡུམ་ཡེ་ནས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ།

 །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། སྨན་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔ་སོགས་སྤྱོད་བྱར་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བླང་དོར་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་འཁོར་བ་ཉིད་ཡེ་ནས་བླ་ན་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དུས་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དཔེ་གསེར་མིག་གཡུས་སྤྲས་པ་ལྟར་དང་། འཁོར་ལོ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུར་བཞག་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཧཱ་སོགས་ཐེག་པ་འོག་མའི་གཞུང་གིས་ལམ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འདོད་ལ། སྐབས་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྫོགས་པས། རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོར་དངོས་སུ་ན་མེད་དོ་ཞེས་ལ་བཟླ་བའི་མན་ངག་དུ་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་། དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་གཞི་འབྲས་
13-2-18a
དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཏེ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་པོ་ཡང་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ལས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བའི་ཚུལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་དང་ཕུང་པོའམ། རྣམ་ཐར་གསུམ་མམ། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གམ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོགས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཆར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་བསྙེན་པ་ནི། གཞི་ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ལམ་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་གཉེན་པོས་བཅོས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་ནི། ལྟ་བ་དེའི་ངང་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་བདག་ཉིད་ལྷར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ནས་ལྷའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། མ་ཧཱ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ངང་ནས་བདག་ལྷར་བསྐྱེད་པ་ལྟར་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའང་མ་ཧཱ་སོགས་ཀྱི་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་མིན་གྱི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས། ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡུམ་ཆེན་མོ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞིར་སྣང་ཞིང་། དེ་ཡང་གོ་འབྱེད་པ་དང་། རྟེན་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པ་དང་།
13-2-18b
སྨིན་པ་དང་། གཡོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡུམ་ཡེ་ནས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"需要之更上需要是果位的特征。所有杂染法和清净法的共同特性，以及五种药物和五种甘露等特殊利用的一切法，本来就在大平等性中成佛，无有取舍而自然成就。因此，轮回的世间本来就是无上成佛的自性，涅槃的特征自然成就而显现，故称为果位特征。身语意恒常遍及不竭，称为装饰的法界充满无量智慧游舞，比如金眼镶嵌绿松石的比喻；又如轮，进入所化众生相续并能断除诸障碍。如此直接显现，即是需要之更上需要。
对此，大圆满本来成佛，与安立因缘果位是否相矛盾？对此，如摩诃等下乘的教法认为通过四支分修法（亲近、近亲近、成就、大成就）获得果位。而在此处则不需如此行持，因为四种修法也在无勤自然成就的瑜伽中圆满，所以实际上并没有变成因缘果位的实体，这是转换的口诀应用。因此，所知境、趣入与现证这三者在法性菩提心的自性中无有差别，是基果无别的自性大任运。
第三，亲近、近亲近、成就和大成就的意义，即四支分修法也应当精进于无勤自然成就的瑜伽。总的来说，摩诃瑜伽的四种修法转换为大圆满的方式是：所有显现为因果的元素和蕴，或三解脱门，或方便智慧双运，或显空不二等，一切显现为父母尊，都应当以自性无勤任运的方式修持。
其中亲近是了知基础的本净与任运双运的菩提心。这是认识到一切杂染清净诸法本来成佛的自性，不是通过道路新建立，也不是通过对治修正的。近亲近是从该见地中了知五蕴本性的自己为本尊。这是因为一切法本来成佛的自性，自己也本来是本尊的自性，而不像摩诃等见地中现在将自己生起为本尊那样来成就。成就是生起佛母，这也不像摩诃等生起佛母那样，而是从大佛母虚空界中，虚空本身显现为大佛母的地水火风四大，它们本来就是开展、支撑、聚集、成熟和运动作用的佛母，了知这一点。"


 །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེའང་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་ན། ཡུམ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡུམ་གྱི་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། མ་འགགས་པར་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཐབས་ཀྱི་ཡབ་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ད་ལྟ་ལམ་གྱིས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར་ཡེ་ནས་ཟུང་དུ་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་སྲས་སྤྲུལ་པ་ལྕམ་དྲལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནི། མ་ཧཱ་སོགས་ཀྱི་ཡབ་ཡུམ་འབྲེལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་སྲས་ལྕམ་དྲལ་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ལ། ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡུམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རོལ་ཅིང་དེ་ལ་མ་འགགས་མི་དམིགས་དབྱེར་མེད་ཕྱོགས་ཞེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་རོལ་མོ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། གཉིས་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་དགྱེས་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྒྱུ་མའི་རྒྱུན་ལ་རོལ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བའི་དུས་ཉིད་ན་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་དོན་མཐའ་གང་དུའང་མི་དམིགས་ཤིང་མཁའ་དང་སྙོམས་པ། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་ར་བ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་
13-2-19a
ཉག་གཅིག་གི་ཀློང་དུ་གྱུར་ནས་བྱེད་སྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཟག་པའི་རྒྱུ་གཟུང་འཛིན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་ཅིང་མི་འགག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་སྣང་བ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དེ་ཡང་སྤྲོས་མཚན་འཛིན་ཞེན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པ་དེས་བདུད་རྣམ་པ་བཞིའང་བརྟུལ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་བདུད་བཞི་བརྟུལ་ཚུལ་ནི། བསྙེན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། ཉེར་བསྙེན་བདག་ཉིད་ལྷར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ། སྒྲུབ་པ་ཡུམ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་བཅོམ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་མཁའ་དང་སྙོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྷའི་བུའི་བདུད་བར་ཆད་གཡེང་པའི་བདུད་བཅོམ། དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་བདུད་རྣམ་པ་བཞི་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ལམ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའོ། །བཞི་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐེག་པ་འོག་མ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་བཀོད་སོགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་འདོད་དགུར་འཇོ་བ་
13-2-19b
ཡིད་བཞིན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་རྣམ་པས་རྒྱ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་འཁོར་ལོ་ཡེ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་སྟེ་རྡུལ་ཚོན་སོགས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའང་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་རྟོགས་བྱེད་གསང་སྙིང་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་མན་ངག་དང་བཅས་པ་རྫོགས་ཆེན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞུང་རྣམས་ཐོག་མར་ཉན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་མ་ལས་ཐོས་པ་ནི་མིག་ཕྱེ་བའོ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བའོ། །སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"大成就是方便与智慧的结合。这种结合是怎样的呢？佛母是五大元素本性的空性智慧，以及佛母空性解脱门中，无阻碍显现的五蕴佛陀方便智慧的父尊无愿解脱，并非如现在通过道路将二者结合，而是本来就是一体的关系。从中不可分离的菩提心自性中，一切处所都成为佛子化身兄妹的本性。这不像摩诃等法门中父母结合的菩提心中流出佛子兄妹那样，而是在本来成佛的意义上，境界法界佛母如幻，觉性智慧父尊如幻游舞，对此无阻碍、无执著、不二、远离一切偏执的乐智慧随意显现如音乐般的意境体验。因为没有丝毫的二元执著，所以智慧喜悦即是最上的乐，以如此的方式在如幻相续中游舞体验。这也是离刹那的本性相续，如虚空一般。
在乐的当下，远离一切戏论、无相解脱的意义不执著于任何边际而与虚空等同，不离大舍的范围，成为法性自生智慧唯一的境界中无作而自然成就。在其中，有漏的因——能取所取转为自生智慧而清净，不阻碍的本性相续显现是福德资粮；而且这些显现毫无戏论、执著，是智慧资粮。如此二种资粮自然成就的自生大智慧，也能降伏四种魔，从而成就究竟的意义。
四魔的降伏方式是：亲近了知菩提心的特征，以无生三摩地降伏死亡魔；近亲近了知自身为本尊的特征，以如幻三摩地降伏蕴魔；成就生起佛母的特征，以离尘三摩地降伏烦恼魔；大成就方便智慧双运的特征，以无执着与虚空等同的三摩地降伏天子魔——障碍散乱魔。如此，能降伏四种魔的力量之道即是清净之道，而且是无勤自然成就的大道。
第四，进入大圆满坛城的次第：这不像下乘那样依靠建立坛城等造作，而是一切法本初清净的幻化随意流现，如意宫殿不受方位时间限制的法轮本来无上，超越一切粉彩和影像的坛城。进入坛城也是了解本来成佛的意义：以听闻智慧最初从上师处听闻《密严心要》第十三章及口诀、大圆满等方便乘论典，是开眼；以思维智慧理解其义，是见到坛城；以修习智慧领悟后熟习，是进入坛城即获得灌顶。"


 །དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ། །ད་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་འདི་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཚུལ་འདི་ནི་མཉམ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ལས་གོང་དུ་བགྲོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ལམ་འདིའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ས་ལ་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤྱི་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འོད་ཟེར་མང་པོ་བཀྱེ་བས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་སྣོད་དུ་རུང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་གྲགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྤྱི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་གསུམ་དུ་གྲགས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འོད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའོ། །པདྨ་ཅན་
13-2-20a
ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དོན་ཅིར་ཡང་མ་གཟིགས་པ་ཉིད་མ་ཆགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་གཞི་ཡིན་པའོ། །ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་དང་མཚན་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་ཉིད་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡི་གེ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་མཚན་མའོ། །མཚན་མ་ལའང་གཉིས་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཆ་ཤས་སུ་སྣང་བའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་བློ་རྩལ་རབ་ཀྱིས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ལ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་རིག་ནས་ལམ་གྱི་བྱ་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐད་ཅིག་གིས་གོམས་པ་དྲག་བརྡལ་ཏེ་ཅིག་ཆར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་ཕལ་གྱི་བསམ་ཞིང་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་གྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ཐོས་ཏེ་ནན་ཏན་དུ་ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་དོན་འདི་ནི་བདེན་ཞིང་ཆེས་ཟབ་པར་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཕལ་གྱི་བློ་ལ་གོ་དཀའ་ཞིང་བདེན་པ་དང་ཟབ་པར་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་རང་གི་ཉམས་དང་སྦྱར་ནས་གང་ཟག་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྙམ་ནས་ཡོངས་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ནི་རྫུན་ཞེས་སྐྱེས་བུ་རབ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སུན་འབྱིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་རབ་ཏུ་གསང་
13-2-20b
བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རང་བཞིན་གསང་བའི་ཐེག་པ་ཞེས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ལ་ཇི་བཞིན་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་བློ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་ཐེག་པ་འོག་མ་བས་ཞེས་ལྷ་མི་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱས་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆུད་མི་ཟ་བས་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་བློ་དམན་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྔགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་པ་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་དོན་སློབ་མའི་ཉམས་དང་སྦྱར་ལ་རིམ་པས་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པའི་ཕྱོགས་འགའ་མི་ཤེས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཟུང་དུ་མི་རུང་བར་མདོ་རྒྱུད་དག་ན་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །
说净行殊胜
གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་དང་རང་གི་ངང་ཚུལ་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ལས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་སྤྱོད་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་ལྟ་བ་མིག་དང་འདྲ་བས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་བཞིན་དུ། དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་རྐང་པ་དང་འདྲ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"如此进入后现证，即是获得大成就。现在为了显示大圆满方式是一切中的不共，故说：这种方式是等性大圆满，是一切因果乘的究竟，是无法超越的意义。
此道的果位是无勤自然进入字轮大众地。一般而言，在显乘中佛地称为'遍光'，因为放射许多光芒使所化众生成为法器，故得此名。在金刚乘中，佛地有三种：遍光是法身无相自性光明遍及一切；莲花藏是无缘智慧未见法身之义，是无执著悲心的基础；字轮大众是当下智慧与相坛城的本性无勤自然成就。其中'字'有二种：智慧与相。相又有二：名与形。形也有二种：圆满显现与局部显现。在这样的果位法坛城大众中自然成就，称为字轮大众地，也称为第十三佛地。
上等根器者了知本来成佛的意义本为成佛，不依赖道的造作，刹那间强力修习而顿入。这并非普通人所能思维修习的。普通人听闻这样的意义后，无论如何认真思考，也不会相信这是真实而极深的意义。由于不相信，以及普通智力难以理解其真实与深奥，便将自己的体验与他人类比，认为大圆满证悟者及一切法本来成佛都是虚妄，诽谤上等人士并生起诋毁大乘的念头，因此需要极为保密，故佛陀亲自宣说这是自性秘密乘。
因此，在能如实了知一切法本来成佛之义的智慧生起之前，下乘者通过天、人、声闻、缘觉等道利益众生，不会让所化众生的相续白白浪费。所以上师对下等智者应当赞叹轮回的过患与涅槃的功德，精通一切乘的次第，并将其义结合弟子的体验逐渐引导，而不应由不了解乘的各方面的上师传授，经续中广泛出现这种说法。
说净行殊胜
第二分为略说和广说两部分。首先略说：由于见地的差别而希求功德果位，身体的苦行和改变自己先前状态的行为——律仪也有不同的差别。见地如眼睛，如何决断，苦行与律仪如双足，将随之而行。"


 །དེ་ལ་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་དཀའ་ཐུབ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་མེད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཕྱལ་བ་དང་ཕྱི་རོལ་མུར་ཐུག་གོ། གང་ལྟ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དཀའ་ཐུབ་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་
13-2-21a
ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་སྟེ་ཐར་པའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མ་འབྲེལ་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་དཀའ་ཐུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་གོང་དུ་ལྟ་བའི་སྐབས་སུ་སྨོས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕྱལ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པས་དཀའ་ཐུབ་མེད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་མུར་ཐུག་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་དཀའ་ཐུབ་མེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་དཀའ་ཐུབ་མེད་པ་སྟེ། དཀའ་ཐུབ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་བཙན་ཕྱུགས་སོགས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་ནི། བདག་རྟག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱིས་ལུས་སུན་འབྱིན་ཅིང་ཕྱོགས་བཞིར་མེ་དང་སྟེང་ནས་ཉི་མ་སྟེ་མེ་ལྔ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། ཁྱི་ཕག་སོགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ངལ་བ་དོན་མེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ནི་འདུལ་བ་ལས། བསླབ་པ་གསུམ་མདོར་བསྡུས་ཏེ། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ། སྲོག་གཅོད། མ་བྱིན་ལེན། མི་ཚངས་སྤྱོད། རྫུན་སྨྲ་ལྟ་བུ་ཕམ་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་བཞི་སོགས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའོ། །
13-2-21b
དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། ཅེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ། འཕགས་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སྤྱད་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །ཞེས་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཡེངས་བ་ལས་བཟློག་སྟེ་རྩེ་གཅིག་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསམ་གཏན་ལ་བསླབ་པའོ། །ཚུལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་ཚད་མར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཀུན་གྱིས་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་ཚད་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་གང་དག །དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་ལའང་སྣང་སྟེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དབང་གིས་ལུས་ངག་གིས་དགེ་བ་ནི་སྤྱོད། མི་དགེ་བ་ནི་སྤོང་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གོང་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ལྟ་བའི་སྐབས་སུ་གུད་དུ་བཞག་ནས། འདིར་དཀའ་ཐུབ་མ་སྨོས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"由于见地的差别，苦行有无分为两种。无苦行者又有两种：因为见地上无所成就的世间拨无因果者和外道断见者。由于见地上有所成就而有苦行者分为四种：世间顺世外道，与解脱道不相关的世间苦行；超越世间之道的声闻苦行与菩萨苦行；以及无上苦行。
第二，在前面见地部分提到的世间拨无因果者因为对因果愚昧，不知取舍之处，所以没有苦行。外道断见者因为视因果为断灭，不追求来世的利益，所以没有苦行。这两者是没有苦行的一方。
在有苦行的一方，世间顺世外道为了今生的威势财富等超越他人，所以有清洁等苦行。外道为了净化他们认为存在的永恒自我，以冷热等折磨身体，依靠四方火与上方太阳的五火，以及如狗猪等低劣的行为仪轨，徒劳无益、颠倒而行。
声闻的苦行如律中所说：'略述三学，不造任何恶'，这是从戒律学处的角度而言，从十不善业道中，尤其是严重的杀生、不与取、不净行、妄语等四根本堕罪，都是从不当行为中止息。
'修习一切善'，这是从般若学处的角度，包含以正确理解四谛意义的智慧所摄，修习获得圣道与果位法。'调伏自己心'，这是从心学处的角度，遮止心向外散乱，学习一心等住的禅定。
'此是佛教法'，这是作为准则的言语，与外道自在天等的教法不同，是人人可信的标准——佛陀所教导的殊胜正法、善说的律。因此，依据这一点，认为一切善法与不善法在世俗谛和胜义谛两者中都存在的见地。如此，凡是在世俗智中显现的法，在胜义智中也显现，因此称为'两者中都存在'。基于这一点，身语行善而断恶的苦行与律仪是他们的行持。
上文中独觉的见地部分单独列出，这里没有提及苦行，是因为与声闻相同的缘故。"


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་ཐུབ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྡོམ་པའི་དངོས་གཞི་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
13-2-22a
དེ་མ་ཐོབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་ན་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། མཐར་ཕྱིན་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་མི་ཚང་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ། བྱང་སེམས་ལ་ཕམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏོང་བ་ནི་བྱང་སེམས་ཡོངས་གཟུང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། སེར་སྣའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་མི་སྐྱོབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ནི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་བཞིས་མ་ཟིན་པར་སྙིང་རྗེས་ཟིན་ན་ལུས་ངག་གིས་ཚར་གཅོད་པ་ཡང་བྱ་དགོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚར་བཅད་པའི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་རྐྱེན་དུ་འཚམས་པར་འགྱུར་ཡང་། ཚར་གཅོད་པའི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་བྲིད་པ་དང་སྤྱོ་བ་དང་བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་དམ་པ་མིན་པས་འདུལ་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཉམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། བསམ་པ་སྙིང་རྗེར་ལྡན་ཞིང་བྱམས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྩུབ་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད།ཅེས་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་སློང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཟིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་དང་། ལྟར་སྣང་མི་དགེ་བ་གང་སྤྱད་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་མདོར་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞི་
13-2-22b
བཟུང་ནས་སྤྱོད་དོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་དཀའ་ཐུབ་ནི། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་མདོ་ཉིད་ལས། ཐབས་ཤེས་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་བློ་རབ་ཏུ་ངེས་པའམ་གདེང་དུ་གྱུར་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། འདོད་ཡོན་ལྔ་ཀུན་ལ་སྤྱད་ཀྱང་། པདྨ་ལ་ནི་འདམ་གྱིས་མི་གོས་པ་བཞིན་ཏེ། གང་ཟག་མཆོག་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་ཡེ་ལྡན་ཡིན་པས་འབྲལ་དུ་མི་རུང་བས་བསྟེན་དུ་མེད་ལ། ཞེ་སྡང་ནི་རང་མཚན་པ་མེད་པས་སྤང་དུ་མེད་དེ་ཡེ་ནས་མཉམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་བློས་ཟིན་ན་ཅི་ཡང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །མདོར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་སྦྱོར་ལས་ལོག་པའོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་ཕན་འདོགས་ལ་ཞུགས་སོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་སྤྱོད་ཉམས་སུ་བླང་སྟེ་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་ཡང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་དངོས་གཞིའི་སྒོ་ནས་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ནི་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། གསང་སྔགས་ནི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི། སྔོན་གྱི་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བྱང་སེམས་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ལ། གསང་སྔགས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
13-2-23a
པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"菩萨的苦行是：为了度脱一切众生出离轮回海，发起一切智智慧之心是律仪的正行。若未获得一切智智慧，就不能利益众生，若要获得它，因是菩提心，根本是大悲，究竟是善巧方便，这三者缺一不可。
其违品自性过失，对菩萨来说有四堕罪：舍弃菩提心是违反菩萨摄持的违品；因吝啬而不救护众生和因嗔恨心而伤害众生这两者是违反大悲的违品；舍弃正法是违反善巧方便的违品。若不被这四者所控制而由悲心摄持，即使以身语折伏众生也是必要的。如《菩萨律仪二十颂》中说：'菩萨以折伏之业调服众生是适合的因缘，但若不以折伏之业利益众生，也将堕落。若能通过显示神通、诱导、激励、威吓等非贤善的方式调服，而不这样做，也是堕落。这是为什么呢？因为具有悲心意乐与慈爱，所以即使方法粗暴，心向善法也无过失。'由此可见，若发心被大悲摄持，一切法皆为善法，无论表面上行持何种不善，也不会破坏菩萨律仪。简言之，菩萨律仪即以大悲为基础而行持。
无上密乘的苦行，如《大誓言经》中说：'若智慧方便大平等无上佛乘中心意确定或具有信心，即使行持五烦恼和五欲尘，也如莲花不被污泥染污，对于此殊胜补特伽罗，声闻戒律和菩萨一切律仪也都圆满具足。'这是因为一切法本来等性，其中悲心本来具足，不应分离故不可依止；嗔恨无自性故不可断除，因为本来就是等性。以如此等性之心摄持，任何都不相违，此为密意。
简言之，声闻律仪是远离伤害众生；菩萨律仪是在此基础上进入利益众生；密咒律仪是在这两者基础上，实践如来的行为而修持。
此外，声闻律仪主要是从想法和实质上重视业；菩萨主要重视悲心；密咒则主要重视智慧。同样，声闻学习古代圣者阿罗汉的榜样；菩萨学习住于大地的圣菩萨们的榜样；密咒则直接学习如来的榜样。"


 །དེ་ལྟར་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལྟར་གཏན་ནས་མ་རྟོགས་པ་དང་ཕྱོགས་རེ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ཐེག་བརྒྱད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལྷུན་འགྲུབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །མདོར་ན་གསང་སྔགས་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ལྟ་བས་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསང་སྔགས་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་གི་སླར་སྡུད་པའི་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བར་མཛད་དེ་ཐེག་པ་འོག་མའི་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་པའོ། །
竟义
གསུམ་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ། གདམས་ངག་གང་ལ་གཏད་པའི་སྣོད་དང་། བརྩམས་ཟིན་པའི་མཐའ་བྱང་གདགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལྟ་བ་མཐོ་དམན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཕྲེང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བཀོད་ཅིང་དགོས་པ་བསྡུས་པས་ན། ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསང་བ་ནི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ཚིག་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ནས་བློ་ལ་འཆང་བའི་མན་ངག་བཞག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་ཉུང་ངུ་འདིས་དོན་མང་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོན་མ་ཡིན་པས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་སྦས་ཤིང་བཅང་བར་བྱ་བའམ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ནི། ཇི་ལྟར་དམུས་ལོང་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་དག་ནམ་ཞིག་རང་གི་
13-2-23b
བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱེ་ནས་མིག་རྙེད་པ་ལྟར། ཐོག་མེད་མ་རིག་གིས་མདོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་མ་མྱོང་བ་ལས་ནམ་ཞིག་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ནས། དེའི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་མིག་རྙེད་དེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རྩལ་རྙེད་པའམ་འཆང་བའི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཡོད་ན་དེའི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེ་འདི་དེ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སྨོན་ལམ་དུ་མཛད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མན་ངག་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་བོད་ཡུལ་ནས་སླར་གཤེགས་ཀར་བྲག་དམར་མཚོ་མོ་འགུལ་གྱི་ནེ་ཐང་དུ་དགུང་གསུམ་བཞེས་ནས་ལྷ་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་རྗེ་འབངས་ལ་འགྱེས་ཕྱག་གི་དུས་སུ་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་པའོ། །འདི་བྲིས་དགེ་བས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ། །པདྨ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་ལ་ཞུགས། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་ཟབ་གནད་ཀུན་རྟོགས་ནས། །འགྲོ་ལ་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་སྣང་གྱུར་ཅིག །མི་ཕམ་པས་ཐུན་བར་གཅིག་ལ་བྲིས་པ་མངྒ་ལཾ། །ཞེས་འཇམ་མགོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་མི་ཕམ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་མཆན་སོར་བཞག་ལ་གསང་བའི་བདག་པོ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བའི་ས་བཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་རབ་ཚེས་དོན་འགྲུབ་ཅེས་པ་ས་མོ་ལུག་གི་ལོར་ཞེ་ཆེན་རི་ཁྲོད་དུ་ཞལ་བཤུས་ཤིང་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་མཁན་ཆེན་བླ་མ་ཀུན་བཟང་དཔལ་ལྡན་ནས་ཞུས་ཆེན་མཛད་དེ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"即使如此证悟法平等性，对于完全未了悟或仅部分了悟、住于八乘的众生，并非不生起悲心，而是自然生起无缘大悲的本性。总之，密咒大平等誓言的一切行持都完全清净无垢，如同见地了悟本来清净一样，苦行与律仪也同样清净行持。这是作为密咒大平等誓言总结语所做的阐述，显示其超越下乘苦行与律仪的殊胜。
究竟
第三，结尾部分分为教授所对之器皿及著作结尾题记两部分。首先，各种高低见地的差别如同串珠般连续排列并摄要其所需，故名'见地珠鬘'。其'秘密灯'是将一切乘之义归纳为少数文字而心中持守的口诀，通过少数文字理解众多义理，如同珍宝般应当隐藏珍藏，或者从另一角度说，大圆满的义理并非人人共有，此甚深法应以大悲方便而保密。如同盲人不见形色，何时因自己福德获得珍宝或自然开眼一样，被无始无明蒙蔽、未曾见过真实义的众生，何时因往昔福德而遇到善知识，由此获得闻思修三慧之眼，得到或持有智慧方便之力，成为大圆满法器的殊胜士夫，愿此珍贵教授与之相遇。这是所做的发愿。
第二，《见地珠鬘》这部口诀是大师莲花生从藏地返回时，在红崖活湖的尼塘住了三日后，与天子赤松德赞和臣民作临别礼时所著，已完成。
愿以书写此文的功德，于一切生世，莲花温柔金刚入入心中，了悟正见一切深要，为众生显现佛陀善道。米庞于一次闲暇之间所写，吉祥！
文中附有文殊语狮子米庞奥色多杰的亲笔批注，以及密主罗珠塔耶所作注释的科判，于成就之火羊年在谢钦山中抄写，并由大持律者大堪布喇嘛衮桑班丹做了校对，善加确定。"


 །རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་བཅུད། །རྒྱལ་དབང་
13-2-24a
པདྨའི་ཐུགས་མཚོར་བསྐྱིལ་བ་ལས། །རྒྱལ་བློན་ལས་ཅན་འཁོར་ལ་གདམས་པའི་ཕུལ། །རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅེས་ནོར་ལགས། །དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་སྐྱོབ་པ་མཆོག་དེ་ཡི། །ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་པའི་རེ་ཁཱ་མ་རྨས་པས། །ཉེ་བརྒྱུད་བྱིན་རླབས་ངད་ལྡན་བདུད་རྩིའི་ཆབ། །ལོངས་སུ་སྤྱོད་འདི་སྐལ་བ་ཅིས་མི་བཟང་། །དེ་སླད་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཕྱག་མཆན་གཞུང་། །གུས་པས་བཤུས་ལ་རང་བློས་མ་བསླད་སྙམ། །འོན་ཀྱང་ནོངས་གྱུར་གང་མཆིས་བདག་བློའི་སྐྱོན། །ཆོས་སྤྱན་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཀྱིས། །ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རྒྱས་པ་དང་། །བདག་ཀྱང་སྐྱེ་ཀུན་པདྨའི་བྲན་གྱུར་ཏེ། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་ལམ་བཟང་སྣང་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ་དགེ། །།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"胜者持明传承口诀精华，融入胜王莲师心湖中，赐予具缘王臣眷属的教授，是持护佛教者们的珍贵财宝。即使在末法时期，因彼殊胜救护者的发心愿力文字未受损害，近传加持芬芳甘露水，能享用此岂非善妙缘分？因此恭敬抄写文殊怙主上师的批注原文，自认未以己见染污。然若有错皆是我智慧过失，祈愿具法眼者们宽恕。以此所生无垢善根，愿殊胜乘教莲园得以广大，愿我于一切生世成为莲师仆人，愿正见善道得以显现。此乃蒋央洛卓嘉措所言，善哉。"


ཅེས་པའང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ་དགེ། །།



这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"此乃蒋央洛卓嘉措所言，善哉。"
;


